Bảo tàng Quang Trung là một trong những điểm đến nổi bật tại tỉnh Bình Định. Nơi đây gắn liền với cuộc khởi nghĩa Tây Sơn và mang ý nghĩa, tinh thần dân tộc vô cùng lớn lao. Khi nhắc đến các địa điểm du lịch tại Bình Định, tên gọi Bảo tàng Quang Trung chắc chắn không còn xa lạ đối với nhiều du khách. Được thành lập với mục đích bảo tồn những hiện vật lịch sử, bảo tàng này luôn thu hút sự quan tâm của du khách. Hãy cùng tham khảo thông tin chi tiết về bảo tàng dưới đây!
Giới thiệu về Bảo tàng Quang Trung
1. Vị trí của Bảo tàng Quang Trung
Bảo tàng Quang Trung được khởi công xây dựng vào ngày 12 tháng 12 năm 1977 tại Khối I, thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định. Công trình này chính thức được khánh thành vào ngày 1 tháng 2 năm 1979, nhân dịp kỷ niệm 190 năm chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa (1789 – 1979). Bảo tàng Quang Trung nằm đối diện sông Côn, được bao quanh bởi các tuyến đường như tỉnh lộ 636, Quốc lộ 19B, đường Ngọc Hân Công Chúa, đường Đống Đa, đường Nguyễn Nhạc và cách thành phố Quy Nhơn khoảng 45km về phía Tây Bắc.
Bảo tàng Quang Trung được xây dựng trên vùng đất quê hương của ba anh em nhà Tây Sơn, gần với các di tích như Đền thờ Tây Sơn tam kiệt và Điện Tây Sơn. Nơi đây còn bảo tồn một số yếu tố nguyên bản như Vườn nhà cũ, Giếng nước xưa, Cây me cổ thụ hơn 200 năm tuổi cùng Lễ hội Đống Đa. Hiện nay, bảo tàng mang tên Tây Sơn Thái Tổ, Hoàng đế Quang Trung.
2. Cấu trúc bảo tàng Quang Trung Quy Nhơn
Khu bảo tàng Quang Trung Bình Định được xây dựng với cấu trúc bao gồm 9 phòng được sử dụng để trưng bày. Nơi đây lưu giữ khoảng hơn 11.000 hiện vật rất quan trọng và có liên quan đến cuộc khởi nghĩa Tây Sơn.
Điện thờ Tây Sơn Tam Kiệt và các danh tướng gần kề với Vua được xây dựng bên trong quần thể của bảo tàng Quang Trung. Điện được khỏi công xây dựng vào năm 1958 dưới sự góp sức của đông đảo nhân dân nơi đây.
Đến năm 1960, công trình chính thức được hoàn thành với diện tích khoảng 2.325m2 và tạo lạc trên chính nhà của ba anh em họ Nguyễn.
Quần thể bảo tàng Tây Sơn được thế kế cân đối theo hình tỏa tròn ra bốn hướng và được tụm lại ở chính giữa. Đây cũng chính là địa điểm đặt tượng đài Quang Trung.
Nhìn từ phía xa, khuôn viên của bảo tàng mang đậm lối kiến trúc cổ xưa với những đường cong chạm khắc tinh tế và lớp mái ngói đổ nổi bật.
3. Tượng đài Quang Trung và di tích còn lại
Khư vực trước sân của đền thờ Vua Quang Trung có cổng tam quan, tiếp đến là những tấm bia được dùng để ghi lại công lao to lớn của vị anh hùng “áo vải” bằng chữ quốc ngữ.
Phần chính diện của khuôn viên chia thành 3 gian khách nhau: gian đầu là thờ vua Quang Trung, bên phải thờ Nguyễn Lữ và bên trái thờ Nguyễn Nhạc,
Cùng với đền Quang Trung thì phần hai đầu bên hồi của điện là nơi đặt bàn thời cảu các vị quan thân cận, các võ sĩ và văn thần của nhà Tây Sơn. Có thể nhắc đến như: Ngô Thì Nhậm, Ngô Văn Sở, Bùi Thị Xuân, Trần Văn Kỳ, Trần Quang Diệu,…
Đến với bảo tàng Quang Trung, du khách còn được chiêm ngưỡng những di tích lịch sử vô cùng quý giá. Trong khu vườn cũ của gia đình Vua vẫn còn giếng nước thời xưa và cây me cổ thụ.
Giếng nước nằm ở vị trí bên phải của điện và có đường kính 0,9m. Di tích này được xây dựng bằng nguyên liệu đá ong và nông hơn nay vì nhân dân đã trùng tu làm giếng chung cho cả làng.
Bên trái của điện là hình ảnh cây me cổ thụ tỏa mát ra một góc của khu vườn với chu vi khoảng 3,5m.
Hình ảnh giếng nước và cây me bên trong khuôn viên đã tạo nên một nét đẹp khó phai nhòa trong tâm trí của các du khách đi đến du lịch tại bảo tàng Quang Trung.
4. Những điều đặc biệt khác của bảo tàng Quang Trung
Bảo tàng Quang Trung không chỉ là nơi lưu giữ các hiện vật quang trọng có liên quan đến lịch sử, tượng Quang Trung mà đây còn là nơi mang tinh thần thượng võ lan tỏa khắp nơi.
Người dân nơi đây đã góp phần tái hiện lại những màn trống trận của vua Quang Trung thời xưa thông qua các bài võ thuật truyền thống của mảnh đất Bình Định. Mỗi bài diễn trống trận bao gồm 3 phần là xuất trận, công thành, khải hoàn, Tuy nhiên, điều đặc biệt ở đây là không có hồi trống thu quân. Người dân nơi đây tương truyền rằng, những lần đích thân ra trận của người hùng áo vải đều giành chiến thắng và chưa bao giờ thất bại nên không cần phải thu quân.
Vào ngày 5/1 âm lịch hằng năm, người dân khắp mọi nơi sẽ tụ hội về bảo tàng Quang Trung để thực hiện nghi lễ và tưởng nhớ đến vị anh hùng vĩ đại của khỏi nghĩa Tây Sơn. Nhân dân thường gọi với tên lễ hội Đống Đa.
5. Ý nghĩa và giá trị của bảo tàng
Bảo tàng Quang Trung là nơi thờ phụng và tưởng nhớ anh hùng Nguyễn Huệ, một vị tướng áo vải kiệt xuất, đồng thời là nơi lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị lịch sử liên quan đến Cuộc khởi nghĩa Tây Sơn và dấu tích của ba anh em nhà Tây Sơn. Ngoài ra, bảo tàng còn có vai trò trong việc nghiên cứu, giáo dục về lịch sử thông qua các hoạt động kiểm kê, bảo tồn và trưng bày, nhằm bảo vệ và phát huy những giá trị văn hóa của Tây Sơn cũng như triều đại của Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ.
Hiện nay, Bảo tàng Quang Trung là một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách đến tìm hiểu về lịch sử tại Việt Nam. Nơi đây cũng là địa chỉ thu hút nhiều nhà nghiên cứu và học giả đến tham quan, chiêm ngưỡng các hiện vật có giá trị.